کوددهی خیار گلخانه ای (از کاشت تا برداشت محصول)

کوددهی خیار گلخانه‌ای یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش عملکرد و کیفیت محصول است. تغذیه صحیح خیار گلخانه‌ای می‌تواند رشد گیاه را بهینه کند و میزان تولید میوه‌های سالم و باکیفیت را تا حد زیادی افزایش دهد. انجام کوددهی اصولی علاوه بر تقویت گیاه، از مشکلاتی مانند ریزش گل، کاهش کیفیت میوه و بیماری‌های تغذیه‌ای جلوگیری می‌کند.

با این حال، مصرف نادرست کود می‌تواند به گیاه آسیب برساند و عملکرد مزرعه را کاهش دهد. رعایت برنامه دقیق کوددهی خیار گلخانه‌ای، کلید بهره‌برداری حداکثری از این مرحله حیاتی است. در این مقاله، کامل‌ترین برنامه کوددهی خیار گلخانه‌ای را معرفی کرده‌ایم تا با استفاده از نکات ارائه شده، بتوانید برنامه تغذیه‌ای گیاه خود را بهینه و مؤثر تنظیم کنید.

نیاز تغذیه‌ای خیار گلخانه‌ای

خیار برای رشد به خاک‌های حاصلخیز و غنی از مواد آلی نیاز دارد. با این حال، معمولاً برای تأمین نیازهای غذایی خیار در طول دوره رشد و به حداکثر رساندن محصول، به کودها نیاز است.

 

گیاهان خیار به کودهای آلی مانند کودهای دامی و کمپوست یا مواد معدنی مانند کودهای شیمیایی نیاز دارند. ترکیب کودهای آلی و معدنی بهترین پتانسیل رشد را فراهم می‌کند. (wikifarmer )

 

برای یافتن کامل‌ترین برنامه کوددهی خیار گلخانه‌ای، لازم است نیاز تغذیه‌ای هر گیاه را مشخص کنید تا بهترین کود برای باردهی خیار را بشناسید. خیار گلخانه‌ای برای رشد و تولید محصول به عناصر غذایی اصلی و ریزمغذی‌ها نیاز دارد. میزان جذب این عناصر بر اساس هر ۱۰۰۰ کیلوگرم میوه خیار به شرح زیر است:

عنصر غذایی	میزان مورد نیاز (kg/ton)	نقش در گیاه
نیتروژن (N)	2.5	رشد رویشی، تولید برگ و ساقه، افزایش گل‌دهی
فسفر (P₂O₅)	1.0	توسعه ریشه، افزایش گل‌دهی و تشکیل میوه
پتاسیم (K₂O)	3.5	افزایش کیفیت میوه، مقاومت به تنش‌ها، رشد متعادل
کلسیم (CaO)	1.0	استحکام دیواره سلولی، جلوگیری از پوسیدگی گلگاه
منیزیم (MgO)	0.5	تولید کلروفیل و افزایش فتوسنتز

کوددهی قبل از کاشت

قبل از آن که محصول مورد نظر کاشته شود، باید زمین از هر نظر آماده گردد. در واقع پیش از هرگونه کوددهی، یک آنالیز کامل از خاک انجام می‌شود تا کمبودها و نیازهای خاص خاک مشخص گردد. این کار سبب بهینه‌سازی مصرف کود و جلوگیری از هدررفت منابع می‌شود. در بسترهای خاکی، بهتر است قبل از کاشت، کودهای زیر را به خاک اضافه نمایید:

• کود نیتروژنی (اوره یا سولفات آمونیوم): ۴۰-۶۰ کیلوگرم در هکتار
• کود فسفره (سوپر فسفات تریپل): ۶۰-۸۰ کیلوگرم در هکتار
• کود کلسیم بالا سولفات پتاسیم): ۸۰-۱۲۰ کیلوگرم در هکتار
• مواد آلی (کمپوست یا کود دامی پوسیده): ۱۰-۱۵ تن در هکتار

*لازم به ذکر است کامل‌ترین برنامه کوددهی خیار گلخانه‌ای بیان شده برای کاشت در بسترهای خاکی است. از این رو در روش کشت بدون خاک (هیدروپونیک) برنامه متفاوت خواهد بود. توصیه می‌کنیم برای بررسی دقیق از کارشناسان کشاورزی کمک بگیرید.

 

کوددهی در مراحل مختلف رشد گیاه

بعد از آن که بستر مناسب فراهم شد، بذرها را بکارید و به کامل‌ترین برنامه کوددهی خیار گلخانه‌ای بیان شده در ادامه توجه نمایید. خوب است اشاره نماییم در سیستم آبیاری قطره‌ای، کوددهی همراه با فرآیند آب‌دهی صورت بگیرد تا جذب کود به آرامی انجام شود و گیاه دچار مشکل نگردد.

مرحله رشد	هفته	نیتروژن (N)	فسفر (P₂O₅)	پتاسیم (K₂O)	توضیحات
رشد رویشی	۱-۳	۱۰-۱۵ kg/ha	۵-۱۰ kg/ha	۱۵-۲۰ kg/ha	افزایش رشد برگ و ساقه
شروع گل‌دهی	۴-۶	۱۵-۲۰ kg/ha	۵-۱۰ kg/ha	۲۰-۲۵ kg/ha	تحریک گل‌دهی و تثبیت میوه
دوره میوه‌دهی	۷-۱۰	۲۰-۲۵ kg/ha	۵-۱۰ kg/ha	۲۵-۳۰ kg/ha	افزایش وزن و کیفیت میوه
اوج تولید	۱۱ به بعد	۲۵-۳۰ kg/ha	۵ kg/ha	۳۰-۳۵ kg/ha	افزایش برداشت و بهبود رنگ و طعم

استفاده از ریزمغذی‌ها

برای تکمیل برنامه کوددهی می‌توانید از ریزمغذی‌ها نیز کمک بگیرید. این مواد کمک می‌کنند علاوه بر رشد، گیاه گلدهی بیشتری داشته باشد و کیفیت محصولات آن افزایش یابد. کودهای ریزمغذی‌ را می‌توان از طریق محلول‌پاشی روی برگ‌ها یا همراه با آبیاری قطره‌ای استفاده کرد. دقت کنید اگر می‌خواهید از روش محلول‌پاشی استفاده کنید، این عمل را در ساعت‌های اولیه روز انجام دهید.

عنصر	نقش در گیاه	میزان مصرف
آهن (Fe)	افزایش کلروفیل، جلوگیری از زردی برگ	۲-۳ در هزار
روی (Zn)	افزایش گل‌دهی، بهبود رشد ریشه	۱-۲ در هزار
منگنز (Mn)	افزایش سبزینگی، جلوگیری از لکه‌های زرد	۱-۲ در هزار
بر (B)	جلوگیری از ریزش گل و میوه	۰.۵-۱ در هزار
کلسیم(ca)	جلوگیری از پوسیدگی گلگاه	۲ در هزار
منیزیم(mg)	افزایش سبزینگی	۲ در هزار

کوددهی در شرایط محیطی مختلف

مشخصا برنامه کوددهی باید متناسب با شرایط محیطی گیاه مشخص شود و در آن شوری، گرمی و یا سردی محیط در نظر گرفته شود. از آنجا که محصول مورد نظر در گلخانه رشد پیدا می‌کند دمای محیط در آن تقریبا ثابت در نظر گرفته می‌شود. از این رو صرفا شوری خاک را در نظر خواهیم گرفت. کود نیترات پتاسیم و کود نیترات کلسیم نیز از انواع کودهایی هستند که باید شرایط خاص محیطی برای آن‌ها لحاظ شود.

 

برای خرید و اطلاع از قیمت کود سه بیست به این صفحه مراجعه کنید.

 

همانطور که می‌دانید شوری بالای خاک باعث اختلال در جذب آب، کاهش رشد گیاه و کمبود عناصر غذایی مانند کلسیم و پتاسیم می‌شود. در چنین شرایطی باید برنامه کوددهی به گونه‌ای چیده شود که بتواند این کمبودها را جبران نماید. وجود هیومیک اسید و اسیدهای آلی، استفاده از کلسیم (Ca) و منیزیم (Mg) و کاهش مصرف کودهای حاوی کلرید می‌تواند کمک کننده باشد. در چنین شرایطی می‌توانید از برنامه زیر کمک بگیرید:

• گچ کشاورزی(CaSO₄): ۱۵۰-۲۰۰ کیلوگرم در هکتار
• نیترات کلسیم: ۴ در هزار در روش محلول‌پاشی
• هیومیک اسید: ۲-۳ لیتر در هکتار به کمک آبیاری

جدول مهم در ترکیبات کودها و اختلاط‌ها

دقت کنید کودهای زیر به هیچ عنوان نباید باهم ترکیب شوند.

کود اول	کود دوم	دلیل ناسازگاری
نیترات کلسیم (Ca(NO₃)₂)	سولفات‌ها (سولفات پتاسیم، سولفات منیزیم)	تشکیل رسوب گچ و کاهش جذب کلسیم
فسفات‌ها (اسید فسفریک، مونو آمونیوم فسفات)	کود کلسیم (نیترات کلسیم)	رسوب فسفات کلسیم، کاهش جذب فسفر و کلسیم
نیترات آمونیوم	کودهای قلیایی (مانند هیومیک اسید بالا)	افزایش ناپایداری آمونیاک و هدررفت نیتروژن
سولفات آمونیوم	نیترات کلسیم	تشکیل سولفات کلسیم و رسوب در سیستم آبیاری
آهن کلاته (EDDHA، EDTA)	کود فسفر بالا	کاهش جذب آهن به دلیل تشکیل فسفات آهن

 

نکات کلیدی فرآیند کوددهی

استفاده از کامل‌ترین برنامه کوددهی خیار گلخانه‌ای باید طبق اصول و روند خاص خود پیش برود. اگر نتوان این فرآیند را به خوبی مدیریت نمود در نتیجه امر شما با افزایش میزان مصرف کود مواجه خواهید بود. علاوه بر آن محصول نهایی نیز کیفیت مطلوبی نخواهد داشت. بهتر است:

1. تنظیم مقدار کوددهی: میزان کوددهی را بر اساس نیاز واقعی گیاه تعیین کنید و از برنامه ثابت پرهیز نمایید. با آنالیز آب و خاک و ارزیابی رشد گیاه، مصرف کود را بهینه کنید.

2. کنترل EC و pH محلول غذایی: برای جذب بهتر عناصر غذایی، EC و pH محلول غذایی را کنترل کنید. EC بین ۱.۸ تا ۲.۵ dS/m و pH بین ۵.۵ تا ۶.۵ مناسب است و در صورت بالا رفتن، با افزایش آبیاری و کاهش غلظت کود تعدیل شود

3. روش آبیاری: از روش آبیاری نوین برای افزایش کارایی کود بهره ببرید. بهترین گزینه استفاده از آبیاری قطره‌ای است که می‌تواند با لوله آبیاری قطره‌ای و نوار تیپ اجرا شود. 

نتیجه گیری

خیار گلخانه‌ای از محصولات سودده و پرطرفدار است که عائده مالی زیادی را برای باغ‌دار به همراه دارد. اگر هنگام رشد و پرورش این گیاه از برنامه دقیق کوددهی بهره ببرید، می‌توانید با افزایش میزان میوه، سود خود را افزایش دهید. شرکت کشاورزی رز برنامه انواع کوددهی را برای کشاورزان ارائه می‌دهد. برای داشتن کامل‌ترین برنامه کوددهی خیار گلخانه‌ای بهتر است به کارشناسان کشاورزی مراجعه نمایید ولی برای آگاهی شما برنامه کلی این عمل را بیان نموده‌ایم. بدون شک توجه و اهمیت به فرآیند کوددهی سبب می‎شود شما محصولات باکیفیت‌تری را داشته باشید. برای کسب اطلاعات بیشتر توصیه می‌کنیم با کارشناسان ما در برند منشن در ارتباط باشید.

 

---

 

سوالات متداول