بهترین کود برای درختان پرتقال (افزایش باردهی محصول)

درخت پرتقال از جمله درختان پربار مناطق نیمه‌گرمسیری است که می‌تواند سود زیادی را نصیب باغدار نماید. این درخت برای داشتن عملکرد مطلوب به برنامه تغذیه‌ای کامل، متعادل و نیز زمان‌بندی شده نیاز دارد. در این راستا انتخاب بهترین کود برای درختان پرتقال و استفاده از آن می‌تواند در میزان باردهی، سلامت گیاه و نیز مقاومت در برابر تنش‌های محیطی، تفاوت چشمگیری ایجاد نماید. در این مقاله از شرکت کشاورزی رز به معرفی بهترین کود درختان پرتقال خواهیم پرداخت.

اهمیت تغذیه در درختان پرتقال

درخت پرتقال برای رشد سالم و گلدهی زیاد به عناصر غذایی مشخصی نیاز خواهد داشت. وجود این عناصر سبب می‌شود میوه‌های درخت باکیفیت بوده و تناژ شوند. به صورت کلی این عناصر به دو دسته کلی زیر تقسیم می‌شوند.

عناصر پرمصرف (ماکرو)

گیاهان به مقدار زیادی از عناصر ماکرو نیاز دارند تا بتوانند به کمک آن‌ها رشد کنند و به فرآیند گلدهی و محصول دست پیدا کنند. برخی از این عناصر به شرح زیر خواهند بود:

• نیتروژن (N) که برای رشد برگ، افزایش شاخه و سبزینه‌سازی گیاه لازم است.
• فسفر (P) که به توسعه ریشه و تبدیل گل به میوه کمک خواهد کرد و در کودهای ریشه زا نقش مهمی دارد.
• پتاسیم (K) که سبب افزایش کیفیت و اندازه میوه شده و می‌تواند روی بهبود طعم و مقاومت درخت اثر مثبتی داشته باشد.

عناصر کم‌مصرف (میکرو)

گیاه به میزان کمی از آهن، روی، منگنز، بور، منیزیم و مولیبدن نیاز دارد. هر کدام از این عناصر می‌توانند نقش مهمی در فتوسنتز، آنزیم‌سازی و نیز تنظیم فعالیت‌های متابولیکی ایفا نمایند. بدون شک عدم وجود هرکدام از این عناصر می‌تواند سبب زردی برگ‌ها، ریزش گل، کاهش رشد و نیز پایین آمدن کیفیت میوه گردد.

بهترین فرمول‌های کود برای پرتقال

براساس منابع مختلف باغبانی و توصیه‌های موسسات کشاورزی می‌توان از کودهای مختلف NPK در مراحل مختلف رشد گیاه بهره برد. برای آگاهی بیشتر به کودهای بیان شده زیر دقت کنید.

1. می‌توان در مرحله رشد عمومی درخت از کود NPK  20-20-2–  یا 10-10-1- بهره برد و سبب افزایش رشد گیاه شد.
2. در مرحله گلدهی و میوه‌دهی گیاه نیز لازم است از کودهای پرپتاس همچون کود NPK  12-12-36 یا سولفات پتاسیم 52-0-0 ستفاده کرد. خرید کود پتاس بالا و استفاده از آن سبب افزایش میوه‌دهی گیاه می‎شود.
3. از کود NPK 30-10-10  نیز می‌توان برای تحریک رشد شدید در درختان جوان یا ضعیف بهره برد و سبب افزایش رشد آن‌ها شد.

دقت کنید در کنار استفاده از کودهای NPK لازم است، کودهای ریزمغذی نیز در نظر گرفته شوند. در حقیقت ترکیب این عناصر با کودهای NPK سبب می‌شود میزان باردهی گیاه تا حد زیادی افزایش پیدا کند. کمبود عناصر ریزمغذی در گیاه می‌تواند با علائم ظاهری زیر مشخص شود.

1. کمبود منیزیم به عنوان عنصر سبزینه‌ساز گیاه می‌تواند با زردی بین رگ‌برگ‌ها مشخص شود.
2. کمبود آهن که سبب افزایش فتوسنتز گیاه می‎شود، می‎تواند برگ‌های جوان را دچار زردی نماید.
3. کمبود روی که در رشد شاخه و برگ‌ها نقش دارد، سبب بروز لکه‌های زرد در برگ‌ها خواهد شد.
4. کمبود منگنز به عنوان عنصر کنترل کننده فعالیت آنزیمی می‌تواند همچون کمبود روی، سبب بروز لکه‌های زرد در برگ‌ها شود.

بهترین کود برای درختان مرکبات از جمله پرتقال، کودی است که نسبت عناصر اصلی آن متعادل باشد. برای این منظور، کودهایی با فرمول 10-10-10 یا 20-20-20 (یعنی دارای مقادیر مساوی نیتروژن، فسفر و پتاسیم) گزینه‌ای بسیار مناسب هستند. این نوع کودها می‌توانند به رشد یکنواخت شاخه، ریشه و میوه در درخت پرتقال کمک کنند. ( allroadsleadtoitaly)

مزایا و معایب استفاده از کود شیمیایی و آلی برای درخت پرتقال

مشخصا استفاده از کودهای شیمیایی و آلی برای انواع گیاهان علاوه بر مزایا می‌تواند معایبی نیز به همراه داشته باشد. در ادامه به بررسی این مزایا و معایب می‌پردازیم.

نوع کود	مزایا	معایب
کودهای شیمیایی	اثرگذاری سریع و قابل مشاهده، وجود فرمول دقیق و کنترل‌شده، مناسب برای تأمین فوری نیاز غذایی درخت	شوری خاک در مصرف مداوم، کاهش فعالیت میکروبی خاک، نیاز به دقت در مصرف (خطر سوختگی ریشه)
کودهای آلی	بهبود ساختار و تهویه خاک، افزایش ظرفیت نگهداری آب، تغذیه طولانی‌مدت و پایدار، تقویت حیات میکروبی خاک	اثرگذاری کندتر نسبت به کود شیمیایی، نیاز به مصرف حجم بیشتر برای نتیجه‌دهی، احتمال بروز آفات اگر فرآوری نشده باشد

بهترین اقدام ممکن این است که از ترکیب کود شیمیایی با آلی استفاده شود و از بهترین جایگزین‌های کود حیوانی هستند. در حقیقت استفاده از کودهای دامی پوسیده یا کمپوست در کنار کودهای NPK و ریزمغذی می‎تواند سبب بهبود چشمگیر عملکرد درخت شود.

زمان‌بندی دقیق کوددهی با بهترین کود درختان پرتقال

یکی از بهترین راهکارها برای موفقیت در تغذیه درخت پرتقال، استفاده از تقویم کوددهی با کود مناسب درختان پرتقال است. اگر کوددهی نادرست باشد یا در زمان نامناسبی انجام گردد، می‌تواند سبب رشد زیاد برگ شده و میزان میوه را کاهش دهد. علاوه بر آن می‌تواند سبب بروز آسیب به ریشه گیاه نیز بشود. تقویم پیشنهادی کوددهی درخت پرتقال به شرح زیر است:

فصل	مرحله رشد	نوع کود
اواخر زمستان / اوایل بهار	آغاز رشد	NPK با نیتروژن بالا
اواخر بهار	گلدهی	کود با پتاس بالا (36-12-12)
تابستان	رشد میوه	کود متعادل + ریزمغذی
اوایل پاییز (در صورت نیاز)	مقاوم‌سازی	پتاس بالا + آلی

لازم است به این نکته دقت کنید که در اواخر پاییز از نیتروژن زیاد بهره نبرید. این کار باعث افزایش رشد سبزینه‌ای گیاه شده و تحمل گیاه در برابر سرما را کاهش می‌دهد.

---

مطالعه بیشتر: کود مناسب فصل پاییز

---

 

روش‌های صحیح مصرف کود درخت پرتقال

علاوه بر نوع کود مورد استفاده، روش صحیح مصرف آن نیز دارای اهمیت زیادی است. درختان پرتقال از ریشه‌های زیادی برخوردار هستند و برای کوددهی به آن‌ها باید از روشی بهره برد که جذب بهتری داشته باشد. رایج‌ترین روش‌های صحیح مصرف کود برای درخت پرتقال عبارتند از:

پخش سطحی و آبیاری

در این روش می‌توان از کود گرانوله یا پودری بهره برد و آن‌ها را در محدوده سایه‌انداز درخت پخش نمود. لازم است بعد از این اقدام آبیاری انجام گردد. این روش کوددهی پرتقال برای اکثر کودهای NPK کاربرد دارد.

چال‌کود

از دیگر روش‌های کوددهی به درخت پرتقال، چال‌کود است. در این روش اطراف درخت چاله‌هایی حفر می‌گردد و درون آن‌ها کود مخصوص چالکود قرار داده می‌شوند. این روش کوددهی برای کودهای آلی و دامی موثر است.

محلول‌پاشی

لازم است هنگام استفاده از ریز‌مغذی‌ها همچون آهن، روی و بور از روش محلول‌پاشی روی برگ‌ها استفاده شود. با کمک این روش ریزمغذی‌ها سریع‌تر جذب گیاه شده و در خاک‌های آهکی کاربرد فراوانی خواهد داشت.

کوددهی با سیستم آبیاری قطره‌ای

در باغ‌های پیشرفته درخت پرتقال می‌توان از فرتی‌گیشن یعنی تزریق کود در آب آبیاری به وسیبه نوار تیپ یا لوله آبیاری بهره برد. این روش کوددهی بازدهی بالایی دارد و می‌تواند از هدررفت کود جلوگیری نماید.

 نکات تجربی باغداران موفق برای افزایش باردهی پرتقال

براساس بررسی‌های میدانی و توصیه‌های باغداران پرتقال، می‌توان از نکات زیر بهره برد و با کمک آن‌ها میزان باردهی درخت پرتقال را افزایش داد.

تأمین نور کافی

برای آن که درخت پرتقال گلدهی خوبی داشته باشد و از باردهی مناسبی نیز برخوردار گردد، لازم است حداقل 6 تا 8 ساعت زیر نور مستقیم آفتاب باشد. اگر درخت در سایه‌اندازی گیاهان دیگر قرار بگیرد می‌تواند عملکرد کمتری داشته باشد.

آبیاری منظم

پرتقال به رطوبت یکنواخت نیاز دارد. اگر محیط رشد آن‎ها خشک باشد یا بیش‌ازحد مرطوب گردد، سبب ریزش گل و میوه می‌شود. لازم است آبیاری بر اساس نوع بافت خاک، دمای هوا و سن درخت تنظیم گردد. در صورت احتمال ریزش میوه حتما از بهترین کودها برای جلوگیری از ریزش میوه استفاده نمایید.

هرس اصولی

برای تهویه بهتر تاج درخت لازم است در پاییز یا اواخر زمستان درخت را هرس نمود. این کار باعث می‎‌شود نور بیشتری به گیاه رسیده و از بروز بیماری‌های قارچی جلوگیری گردد.

تشویق گرده‌افشانی

گیاه پرتقال به خودی خود، بارور است اما می‌توان به کمک زنبورها و حشرات گرده‎افشان تعداد میوه‌ها را افزایش داد و کیفیت آن‌ها را نیز یکنواخت نمود.

آزمایش خاک

برای چیدمان اصولی برنامه کوددهی با بهترین کود درختان پرتقال، لازم است سالانه حداقل یکبار آزمایش خاک انجام گردد. این امر سبب می‎شود از کودهای مورد نیاز گیاه استفاده گردد.

جمع‌بندی

برای برخورداری از درخت پرتقال پربار، شاداب و مقاوم لازم است از بهترین کود درختان پرتقال بهره ببرید و حتما زمان‌بندی کوددهی را رعایت نمایید. ضروری است در کنار کودهای NPK از ریزمغذی‌ها نیز کمک بگیرید. برای افزایش تاثیرگذاری کوددهی لازم است این فرآیند را با آبیاری مخلوط نمایید و با هرس و مراقبت از گیاه نتیجه را مطلوب نمایید. در نهایت امر توصیه می‌کنیم از ترکیب کودهای آلی در کنار کودهای شیمیایی بهره ببرید تا سبب افزایش سلامت خاک و درخت شوید. 

سوالات متداول