معرفی بهترین کود برای درخت نارنگی + برنامه کوددهی

درخت نارنگی از جمله محبوب‌ترین درختان میوه مناطق معتدل و گرمسیری است که می‌تواند سود زیادی را نصیب باغدار کند. برای دستیابی به رشد مطلوب لازم است این درخت با بهترین کودها تغذیه گردد تا بتواند باردهی بالایی داشته باشد. در این مقاله بهترین کود برای درخت نارنگی را معرفی می‌کنیم تا بتوانید به کمک آن یک برنامه کوددهی دقیق داشته باشید. 

اهمیت کوددهی درخت نارنگی

مشخصا درخت نارنگی نیز همچون سایر درختان به عناصر غذایی مختلفی نیاز خواهد داشت. کمبود یا عدم تعادل این عناصر می‌تواند سبب کاهش رشد، زردی برگ‌ها، ریزش گل و میوه گیاه گردد و به دنبال آن کیفیت محصول کاهش پیدا کند. برای جلوگیری از این موارد لازم است برنامه کوددهی نارنگی به صورت صحیح چیده شود تا بتواند سلامت گیاه را تضمین کرده و بهره‌وری درخت را افزایش دهد. 

عناصر غذایی مورد نیاز درخت نارنگی

درخت نارنگی به عناصر غذایی مشخصی نیاز خواهد داشت که سبب افزایش رشد و بهبود کیفیت میوه‌های آن خواهد شد. در ادامه این عناصر را بررسی می‌کنیم.

 نیتروژن (N)

وجود نیتروژن در درخت نارنگی سبب می‌شود گیاه رویش بیشتری داشته باشد و برگ‌های بیشتری تولید کند. اگر نیتروژن در گیاه به اندازه کافی وجود نداشته باشد، برگ‌ها زرد شده و رشد گیاه تا حد زیادی کاهش خواهد یافت.

فسفر (P)

فسفر از دیگر عناصر ضروری درخت نارنگی است که می‌تواند باعث توسعه ریشه‌ها گردد و فرآیندهای انرژی‎زایی گیاه را افزایش دهد. کمبود این عنصر می‌تواند میزان رشد گیاه را کاهش داده و گلدهی را به تاخیر بیاندازد.در کودهای ریشه‌زا این عنصر بسیار استفاده می‌شود.

پتاسیم (K)

از دیگر عناصر ضروری برای درخت نارنگی پتاسیم است. این عنصر می‌تواند سبب تشکیل میوه، بهبود کیفیت آن و نیز افزایش مقاومت گیاه در برابر تنش‌های محیطی گردد. از جمله علائم کمبود پتاسیم در گیاهان ریزش میوه‌ها قبل از رسیدگی کامل، کوچک شدن میوه‌ها و کلفتی پوست میوه‌ها است. وجود این عنصر در گیاه ضروری محسوب می‌شود.

عناصر ریزمغذی

عناصری همچون آهن، روی، منگنز و منیزیم می‎توانند سبب افزایش فرآیندهای متابولیکی در گیاه شوند. اگر این عناصر به اندازه کافی در گیاه وجود نداشته باشند، برگ‌های گیاه زرد شده و کیفیت میوه کاهش پیدا می‌کند.

علائم کمبود عناصر غذایی در درخت نارنگی

بدون شک کمبود عناصر غذایی در نارنگی علاوه بر آن که در آزمایش خاک و برگ مشخص شود، از ظاهر گیاه نیز معلوم خواهد شد. برای آگاهی بیشتر به علائم بیان شده در جدول دقت کنید.

کمبود عنصر مورد نظر	علائم ظاهری گیاه
نیتروژن (N)	زردی عمومی برگ‌های پیر، کاهش رشد، نازک شدن شاخه‌ها
فسفر (P)	رشد کند، ریزش گل و میوه، رنگ‌پریدگی برگ‌ها به‌ویژه در جوانه‌ها
پتاسیم (K)	سوختگی لبه برگ‌ها، ریزش میوه‌های نارس، کاهش مقاومت به خشکی
آهن (Fe)	زردی بین رگبرگی در برگ‌های جوان، برگ‌های سبز کم‌رنگ
منیزیم (Mg)	زردی بین رگبرگی برگ‌های مسن، افت کیفیت میوه
روی (Zn)	کوچک ماندن برگ‌ها، فاصله زیاد بین گره‌ها، توقف رشد شاخه‌ها
منگنز (Mn)	لکه‌های زرد در بین رگبرگ‌ها، کاهش فتوسنتز
بر (B)	ریزش گل، ترک خوردن پوست میوه، جوانه‌زدایی ناقص

بهترین کودها برای درخت نارنگی

برای آن که بتوان عناصر غذایی مورد نیاز را به گیاه رساند، لازم است از کودهای مناسبی بهره برد. برای این منظور برخی از انواع بهترین کود برای درخت نارنگی را معرفی می‌کنیم. با کمک این کودها می‌توانید بهره‌وری درخت را افزایش دهید.

کودهای NPK متعادل

کودهای متعادل همچون  کود سه بیست یا  10-10-10 می‌توانند نیازهای عمومی درخت نارنگی را تامین کنند. ازاین‌رو برای مصرف در اوایل فصل رشد مناسب هستند. می‌توانید از این کودها برای درختان نارنگی جوان استفاده کنید.

کودهای نیتروژن بالا

در مراحل اولیه رشد می‌توان از کودهای نیتروژن بالا همچون 30-0-0 (کود معجزه گر) بهره برد. این کودها سبب می‎شوند رشد برگ‌ها سریع‌تر شده و شاخه‌ها بیشتر توسعه پیدا کنند.

کودهای پتاس بالا

در مراحل گلدهی و تشکیل میوه نارنگی، می‌توان از کودهای پتاس بالا بهره برد. وجود این کودها می‌تواند سبب بهبود کیفیت میوه شده و گیاه را در برابر تنش‌های محیطی مقاوم نماید.

کودهای ریزمغذی

بهتر است از کودهای میکرو و ریزمغذی حاوی آهن، روی و منگنز نیز بهره ببرید. می‌توانید این کودها را به صورت محلول‌پاشی خاکی استفاده نمایید و کمبود این عناصر را جبران کنید.

کودهای آلی

از جمله بهترین کود برای درخت نارنگی، کودهای آلی هستند. این کودها همچون کمپوست، کود دامی پوسیده و ورمی کمپوست می‌توانند ساختار خاک را بهبود دهند و سبب افزایش فعالیت میکروبی شوند. در نتیجه امر در بلندمدت می‌توانند به سلامت خاک و گیاه کمک شایانی کنند و بهترین جایگزین برای کودهای حیوانی باشند.

 یکی از بهترین گزینه‌ها برای کوددهی درخت نارنگی، استفاده از کودهای کند‌رهش (Slow Release) با نسبت عناصر 10-10-10(یعنی 10 درصد نیتروژن،10 درصد فسفر و 10 درصد پتاسیم) است. این نوع کودها مواد مغذی را به‌تدریج در اختیار گیاه قرار می‌دهند و باعث رشد یکنواخت و سالم درخت می‌شوند. (allroadsleadtoitaly)

اگر این کود حاوی عناصر ریزمغذی مانند آهن (Fe)، منیزیم (Mg) و منگنز (Mn) نیز باشد، تاثیر آن چند برابر خواهد شد چرا که این عناصر برای سلامت برگ‌ها، افزایش فتوسنتز و کیفیت میوه بسیار ضروری هستند.

همچنین، استفاده گاه‌به‌گاه از کود جلبک دریایی به‌صورت محلول‌پاشی روی برگ‌ها می‌تواند بسیار مفید باشد. این محلول باعث تقویت عمومی درخت، افزایش سبزینگی و مقاومت آن در برابر تنش‌های محیطی می‌شود.

برنامه کوددهی درخت نارنگی

مشخصا برنامه کوددهی درخت نارنگی براساس سن درخت، فصل و شرایطی اقلیمی تنظیم می‌شود و متفاوت خواهد بود. در ادامه یک برنامه پیشنهادی عمومی را بیان می‌کنیم تا بتوانید با زمان مناسب استفاده از کودها آشنا شوید.

1. اواخر زمستان: استفاده از کود کامل متعادل برای افزایش رشد اولیه
2. اوایل بهار: استفاده از کود نیتروژن بالا برای افزایش رشد رویشی گیاه
3. اواسط بهار (اردیبهشت): استفاده از کود پتاس بالا  برای تقویت گلدهی گیاه
4. تابستان (تیر تا مرداد): استفاده از روش محلول‌پاشی به کمک ریزمغذی‌ها همچون آهن و کود حاوی روی
5. پاییز (مهر): اضافه کردن کود کامل گرانوله به خاک برای بهبود ساختار بستر

کوددهی درخت نارنگی در گلدان

بسیاری از افراد درختان نارنگی در گلدان می‌کارند. خوب است بدانید درختان نارنگی کاشته شده در گلدان فضای ریشه محدودی دارند. ازاین‌رو زودتر دچار کمبود مواد غذایی می‌شوند. اگر شما نیز جزو این افراد هستید، لازم است برای کوددهی نارنگی به نکات زیر توجه نمایید.

1. لازم است به صورت منظم از کودهای محلول در آب همچون کود سه بیست استفاده کنید و آن را در فصل رشد هر دو هفته یکبار به گیاه برسانید.
2. برای آن که بتوانید نیازهای تغذیه‌ای گیاه را تامین کنید، می‌توانید از کودهای کندرهش (slow release) استفاده نمایید. این کودها به مرور در خاک آزاد می‌شوند و نیاز به کوددهی مکرر را کاهش می‌دهند.
3.  لازم است حتما از کودهای حاوی آهن و روی بهره ببرید و آن را به صورت محلول‌پاشی به گیاه برسانید. گیاه در محیط‌های گلدانی زودتر دچار کمبود این عناصر می‌شود.
4. استفاده از کودهای ورمی کمپوست و کمپوست سبب می‌شود فعالیت‌های میکروبی افزایش یابد و گیاه بهتر تغذیه کند. از خاطر نبرید از آن‌ها استفاده کنید.
5. لازم است در زمستان که گیاه به خواب زمستانی می‌رود، کوددهی نارنگی را متوقف کنید.

نشانه‌های کوددهی بیش ‌از حد به درخت نارنگی

کود رساندن به درختان نارنگی همانطور که دارای مزایای بی‌شماری است، می‌تواند مضراتی نیز به همراه داشته باشد. اگر به گیاه بیش از حد کود برسانید، با نشانه‌هایی مواجه خواهید شد که بیان می‌کنند درخت نارنگی دچار فرسودگی شده است. برخی از این علائم عبارتند از:

1. اگر در گیاه مشاهده کردید که برگ‌ها دچار سوختگی شده‌اند نشان‌دهنده این امر خواهد بود که تجمع نمک در خاک بیش از حد زیاد گشته است.
2. از دیگر نشانه‌های فرسودگی گیاه زردی برگ‌ها است. در این حالت اگرچه رشد گیاه خوب محسوب می‎شود اما برگ‌ها زرد رنگ هستند. در این شرایط وجود نیتروژن زیاد بوده و پتاسیم گیاه کم است.
3. اگر با عدم گلدهی یا ریزش گل مواجه شدید، باید به این نکته دقت کنید که وجود نیتروژن در گیاه احتمالا زیاد است. وجود نیتروژن زیاد می‌تواند رشد گیاه را افزایش دهد و مانع از گلدهی شود.
4. افزایش هدایت الکتریکی (EC) خاک باعث محدود شدن جذب آب و عناصر غذایی می‌شود. در این حالت خاک شور شده است.
5. زمانی که از کودهای شیمیایی بیش از حد استفاده شود، ریشه‌ها به تدریج دچار فرسودگی شده و از بین خواهند رفت.

 

نکته قابل توجه⚠: در صورتی که هر کدام از علائم بالا را مشاهده کردید، لازم است گیاه را آبیاری کرده و خاک را شست‌وشو دهید تا میزان نمک موجود در بستر را کاهش دهید.

بهترین روش‌های استفاده از کود

برای افزایش بهره‌وری کود می‌توانید از آن‌ها به روش‌های مختلفی بهره ببرید. در ادامه برخی از متداول‌ترین روش‌های استفاده از کود برای درخت نارنگی را بیان می‌کنیم.

کوددهی به صورت چال‌کود (در باغ)

در چال‌کود سعی می‌شود اطراف سایه‌انداز درخت چاله‌هایی حفر شود و کود چالکود در آن‌ها قرار گیرد. این روش کوددهی جذب سریع‌تری را به دنبال خواهد داشت.

کوددهی محلول‌پاشی (فولیاری)

عناصر ریزمغذی همچون آهن، روی،  کود منگنز و بور را به صورت محلول‌پاشی به گیاه می‌رسانند. در این روش عناصر روی برگ‌ها پاشیده می‌شوند.

کوددهی همراه آبیاری (فرتی‌گیشن)

در سیستم‌های آبیاری قطره‌ای یا بارانی می‌توان از این روش کوددهی نارنگی بهره برد. این روش کمک می‌کند میزان استفاده با استفاده از ابزار هایی مانند نوار تیپ یا لوله آبیاری قطره ای از کود کاهش یافته و بهره‌وری افزایش پیدا کند.

نکات طلایی در مدیریت کوددهی نارنگی

برای مدیریت کوددهی نارنگی و چیدمان برنامه کوددهی اصولی می‌توانید از نکات زیر کمک بگیرید.

1. در اولین قدم آزمایش خاک و برگ را انجام دهید. این اقدام از مصرف بی‌رویه کود جلوگیری کرده و مشخص می‌نماید گیاه به چه عناصری نیاز دارد.

2. بهتر است به جای استفاده یکباره از کودها، از آن‎ها در 3 الی 4 نوبت بهره ببرید. این کار سبب جذب بهتر عناصر شده و از شست‌وشوی آن‌ها در خاک جلوگیری می‎کند.

3. برای کود پایه درخت نارنگی می‌توانید از کود متعادل سه بیست استفاده کنید. اگر گیاه رشد ضعیفی دارد، می‌توانید از نیتروژن بیشتری بهره ببرید.

4. درخت نارنگی برای رشد سالم به عناصری همچون آهن، روی، منگنز و منیزیم نیاز دارد. کمبود این عناصر از طریق برگ‌ها نمایان می‌شود. محلول‌پاشی بهترین روش تامین آن‌هاست. آن را از خاطر نبرید.

5. لازم است در زمان‌های تنش گرمایی، سرما، خشکسالی یا آبیاری نامنظم از کوددهی شدید پرهیز کنید زیرا در این شرایط کوددهی می‌تواند به ریشه‌ها آسیب رسانده و آن‌ها را بسوزاند.

6. کوددهی زمانی موثر است که همراه با آبیاری صحیح انجام شود. کود در خاک خشک نخواهد شد و حتی ممکن است باعث سوختگی ریشه شود. قبل و بعد از کوددهی نارنگی، خاک را به ‌خوبی مرطوب نمایید.

سخن پایانی

اگر می‌خواهید درخت نارنگی پربار و سالمی داشته باشید، لازم است علاوه بر توجه به آبیاری منظم و هرس به موقع، به برنامه تغذیه‌ای گیاه نیز توجه نمایید. به منظور انتخاب بهترین کود برای درخت نارنگی لازم است به نیازهای فصلی آن توجه نمایید و از کودهای آلی و ریزمغذی‌ها استفاده نمایید. اگر در کوددهی افراط کنید با گیاهانی مواجه خواهید شد که برگ‌های زرد و ریشه سوخته‌ای دارند. به عنوان نکته آخر توصیه می‌کنیم برای کسب اطلاعات بیشتر با کارشناسان ما در شرکت کشاورزی رز در ارتباط باشید.

 

---

 

سوالات متداول