برنامه کامل کوددهی کلزا برای باردهی بیشتر

کلزا یا کانولا از جمله محصولات ارزشمند کشاورزی است که می‌تواند سود زیادی را نصیب باغدار نماید. برای دستیابی به عملکرد بالا و افزایش تناژ این محصول لازم است برنامه غذایی مناسبی چیده شود تا بتواند عناصر مورد نیاز گیاه را تامین نماید. برای این منظور می‌توان از برنامه کوددهی کلزا بهره برد. این برنامه در مراحل مختلف رشد گیاه می‌تواند نیازهای تغذیه‌ای گیاه را تامین کند. در این مقاله از شرکت کشاورزی رز براساس جدیدترین تحقیقات و توصیه‌های معتبر، برنامه کامل کوددهی این گیاه را بررسی می‌کنیم.

اهمیت کوددهی صحیح در کشت کلزا

کلزا سیستم ریشه‌ای قوی‌ای دارد و از نیاز تغذیه‌ای بالایی نیز برخوردار است. از این رو لازم است مقادیر متعادلی از عناصر ماکرو (نیتروژن، فسفر، پتاسیم) و میکرو (بور، مولیبدن، منگنز و …) را داشته باشد. اگر این مواد غذایی به اندازه کافی به گیاه نرسند، عملکرد گیاه کاهش می‌یابد و کیفیت دانه‌ها افت پیدا می‌کند.

عنصر غذایی	نوع عنصر	نقش در گیاه	زمان مصرف
نیتروژن	ماکرو	رشد رویشی، افزایش برگ و گل‌دهی، تقویت سلامت عمومی	پیش از زمستان و اوایل بهار
فسفر	ماکرو	افزایش ریشه ‎زنی، تشکیل خورجین	قبل از کاشت در بستر
پتاسیم	ماکرو	افزایش مقاومت به تنش، انتقال مواد غذایی	قبل از کاشت در بستر
بور	میکرو	جلوگیری از ریزش گل، رشد اندام زایشی	پیش از گل‌دهی گیاه
مولیبدن	میکرو	تثبیت نیتروژن، کمک به رشد سلولی	پیش از گل‌دهی گیاه
منگنز	میکرو	فتوسنتز، فعالیت آنزیمی	گل‌دهی تا تشکیل خورجین
روی	میکرو	رشد ریشه و شاخه، افزایش میوه‌دهی	گل‌دهی تا تشکیل خورجین

برنامه کوددهی کلزا در مراحل مختلف رشد

همانطور که بیان شد، برای رساندن عناصر لازم به کلزا لازم است از برنامه کوددهی کلزا بهره ببرید. برای این منظور برنامه زیر بیان شده است. این برنامه بر اساس جدیدترین مقالات این حوزه پایه‌ریزی گشته است.

 مرحله پیش کاشت

قبل از کاشت کلزا لازم است از کود فسفر بالا و کودهای پتاس بالا کمک بگیرید و با آن‌ها بستر را تغذیه کنید. با این‌کار سیستم ریشه گیاه تقویت شده و در برابر تنش‌های محیطی مقاومت خواهد کرد. برای این منظور توصیه می‏شود از مقادیر فسفر و پتاسیم زیر بهره ببرید:

• فسفر: 60-90 کیلوگرم P₂O₅ در هکتار
• پتاسیم: 80-120 کیلوگرم K₂O در هکتار

 

بعد از انتقال نشا به بستر اصلی، بهتر است در هر نوبت آبیاری، حدود ppm 200 ازت به گیاه بدهید. می‌توانید به‌جای این روش، هر 7 تا 10 روز یک‌ بار از 300-400 ppm ازت استفاده کنید. برای تغذیه بهتر گیاهان، معمولاً از کود کامل NPK استفاده می‌شود که همه عناصر اصلی مورد نیاز رشد گیاه را تأمین می‌کند. این روش باعث می‌شود نشاها به‌خوبی رشد کنند و سریع‌تر به مرحله بلوغ برسند. (umass.edu)

 

مرحله رشد اولیه (پیش از زمستان)

علاوه بر فصل رشد گیاه، در این مرحله نیز لازم است از نیتروژن کمک بگیرید. کود نیتروژن بالا سبب می‌‏شود میزان رشد برگ‌های اولیه افزایش یابد. دقت کنید مصرف نیتروژن در مراحل اولیه رشد باید متعادل باشد. اگر بیش‌ازحد از نیتروژن استفاده کنید گیاه را در معرض فرسودگی و یخ‌زدگی قرار می‌دهید.

• مقدار توصیه‌شده: 30-50 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار

مرحله آغاز رشد بهاره

در این مرحله تامین نیتروژن اهمیت زیادی دارد. در بهار گیاه از زمستان عبور کرده و برای آغاز رشد خود به نیتروژن زیادی نیاز خواهد داشت. تعیین مقدار دقیق کودهای نیتروژن دار همچون کود نیترات کلسیم در این مرحله باعث افزایش گل‌دهی، افزایش تعداد خورجین‌ها و وزن دانه‌ها می‏شود.

• مقدار توصیه‌شده: 80-120 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار (بسته به پتانسیل زمین)

مرحله پیش از گل‌دهی

در مرحله قبل از گل‌دهی گیاه لازم است از بور و مولیبدن بهره ببرید. در این مرحله کمبود بور می‌تواند باعث ریزش غنچه‌ها شود و تعداد خورجین‌ها را کاهش دهد. در کنار بور، مولیبدن نیز می‌تواند به تثبیت نیتروژن و رشد بهتر گیاه کمک نماید. برای این منظور می‌توانید از مقدار توصیه‌شده بور و مولیبدن زیر بهره ببرید.

• بور: 300-500 گرم بور خالص در هکتار
• مولیبدن: 50-100 گرم مولیبدن خالص در هکتار

مرحله گل‌دهی تا تشکیل خورجین

در این مرحله لازم است گیاه تقویت شود تا بتواند پروسه گل‌دهی خود را پشت سر بگذارد. توصیه می‏‌شود با کمک کودهای میکرو مانند منگنز و روی و کود اسید آمینه گیاه را تغذیه کنید و از روش محلول‌پاشی برای کودها بهره ببرید.

مرحله رشد	نوع کود	مقدار توصیه‎شده در هر هکتار	روش مصرف
پیش از کاشت	فسفر و پتاسیم	60 تا 90 کیلوگرم فسفر 80 تا 120 کیلوگرم پتاسیم	پایه در بستر
رشد اولیه (پیش از زمستان)	نیتروژن	30 تا 50 کیلوگرم	در خاک
آغاز رشد بهاره	نیتروژن	80 تا 120 کیلوگرم	در خاک
پیش از گل‌دهی	بور، مولیبدن	300 تا 500 گرم بور 50 تا 100 گرم مولیبدن	محلول‌پاشی
گل‌دهی تا تشکیل خورجین	منگنز، روی، اسید آمینه	برحسب نیاز	محلول‌پاشی

نکات مهم در کوددهی کلزا

هنگام برنامه‌ریزی کوددهی کلزا باید نکاتی را مد نظر قرار دهید تا مطابق با نیاز گیاه بتوانید برنامه تغذیه‌ای گیاه را بچینید.

• در اولین گام توصیه می‌کنیم قبل از تعیین برنامه کوددهی، خاک را آنالیز نمایید تا بتوانید نیازهای واقعی گیاه و بستر را مشخص نمایید. با این اقدام میزان دقیق عنصر و نوع آن مشخص خواهد شد.
• پیشنهاد می‌کنیم به‌جای آن‌که از کود نیتروژن یکبار استفاده کنید، مقدار مناسب را در دو یا سه مرحله به خاک اضافه نمایید تا از هدررفت جلوگیری شده و کود بهتر جذب شود.
• مصرف بیش‌ازحد نیتروژن می‌تواند سبب خوابیدگی گیاه و کاهش کیفیت روغن شود. ازاین‌رولازم است مقدار دقیق نیتروژن زیر نظر کارشناس کشاورزی تعیین شود.
• در صورت امکان از کودهای آلی مانند کود دامی پوسیده،کودهای مرغی، کمپوست یا کودهای بیولوژیکی بهره ببرید تا بتوانید بستر را غنی تر نمایید.

نتیجه‌گیری

برای آن‌که بتوانید میزان بارآوری کلزا را افزایش دهید، لازم است به برنامه غذایی گیاه توجه نمایید و مطابق با آن برنامه کوددهی کلزا را انجام دهید. با این اقدام کیفیت دانه‌ها افزایش می‌یاید و میزان روغن و سلامت گیاه نیز بیشتر خواهد شد. برای انجام فرآیند کوددهی لازم است زمان‌بندی صحیح مصرف کودها را بدانید و با توجه به نتایج آزمایش خاک و مصرف متعادل عناصر غذایی کشت کلزا را رونق ببخشید. 

 

---

 

سوالات متداول